Lean – những câu chuyện ở Việt Nam

A. BĂN KHOĂN…

Nguyên tắc chủ đạo của Lean là gia tăng giá trị cho khách hàng thông qua việc liên tục loại bỏ lãng phí trong suốt quá trình cung cấp sản phẩm và dịch vụ. Lãng phí ở đây được hiểu là “tất cả các hoạt động của doanh nghiệp không giúp tạo ra giá trị mong muốn cho khách hàng”.

Vì thế, muốn áp dụng Lean, doanh nghiệp phải hiểu đâu là những điều khách hàng thật sự quan tâm, những giá trị từ sản phẩm và dịch vụ cung cấp được khách hàng sẵn sàng trả tiền…

Trên cơ sở đó, doanh nghiệp sẽ biết cách giảm thiểu, hoặc loại bỏ, những hoạt động nào làm phát sinh chi phí và kéo dài thời gian chờ đợi của khách hàng.

Tại hội thảo “Ứng dụng Lean trong quản lý doanh nghiệp để gia tăng lợi nhuận”, do Mekong Capital tổ chức hồi tháng 9, ông Andrew Cheah, chuyên viên Công ty Tư vấn Lean Advisors, cho biết nhiều doanh nghiệp vẫn hiểu lầm ứng dụng Lean là… sa thải nhân viên.

Ông nói: “thực ra Lean chẳng dính dáng gì đến chuyện này mà ngược lại, ứng dụng Lean sẽ không thành công nếu doanh nghiệp giảm bớt nhân sự”. Cũng trong hội thảo, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã nêu lên những khó khăn của mình trong quản lý.

Một nhà sản xuất đồ chơi trẻ em bằng gỗ cho biết ông đang gặp khó khăn với vấn đề lãng phí nguyên vật liệu. Khách hàng yêu cầu sản phẩm xuất xưởng phải đẹp và ông đã tìm mua nguyên liệu có chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu này.

Tuy nhiên, vì sản phẩm có kích thước rất nhỏ nên quá trình sản xuất mắc nhiều lỗi, dẫn đến lãng phí rất nhiều vật liệu.

Một nhà sản xuất khác lại gặp vấn đề về năng suất lao động thấp; tinh thần làm việc của nhân viên uể oải; tinh thần phối hợp nhóm để giải quyết công việc chưa cao.

Có nhà sản xuất lại đau đầu với giá nguyên liệu tăng mà không thể tăng giá bán sản phẩm…Và điều mà tất cả mọi người đều muốn biết là phải ứng dụng Lean như thế nào để thành công.

Liệu doanh nghiệp nhỏ có cần thiết áp dụng Lean hay không? Theo ông Cheah, đừng nên đợi công ty lớn mạnh mới chuyển sang áp dụng Lean, vì khi đó việc chuyển đổi các hình thức quản trị, sản xuất… sẽ rất phức tạp.

“Áp dụng Lean đơn giản chỉ là giải thích cho nhân viên về những gì cần làm để tăng thêm giá trị cho khách hàng, những gì ngược với mối quan tâm của khách hàng là lãng phí”, ông Cheah nói.

B. KINH NGHIỆM VÀ THÀNH CÔNG:

Có lẽ Toyota Bến Thành là câu chuyện về ứng dụng Lean thành công ở Việt Nam được nhắc đến nhiều trong thời gian qua. Đây là một trong những trung tâm dịch vụ bảo trì hàng đầu của Toyota tại Việt Nam.

Nhờ áp dụng Lean, Toyota Bến Thành đã rút ngắn được hơn ba phần tư thời gian bảo trì định kỳ cho một chiếc xe, từ 240 phút xuống còn khoảng 50 phút.

Đầu tiên, Toyota Bến Thành khắc phục khoảng thời gian chết, chiếm đến hơn một phần tư thời gian bảo trì xe, chủ yếu do các nhân viên phải đợi nhau trong lúc giao và nhận phụ tùng giữa các công đoạn của quy trình.

Tuy nhiên, vẫn còn một nửa thời gian bảo trì cần phải đẩy nhanh tiến độ theo yêu cầu của khách.

Để cắt giảm lượng thời gian thừa này, Toyota Bến Thành nghiên cứu lại việc sắp xếp chỗ đứng của công nhân trong thao tác để có thể hỗ trợ nhau nhiều hơn, ít mất thời gian di chuyển hơn; sắp đặt lại dụng cụ theo từng thao tác phù hợp để công nhân sử dụng được thời gian tối ưu trong việc lựa chọn dụng cụ làm việc; trang bị thêm các thiết bị chuyên dùng và huấn luyện công nhân sử dụng thành thạo các thiết bị này…

Câu chuyện ứng dụng thành công Lean của Toyota Bến Thành cho thấy việc tổ chức quy trình sản xuất hợp lý có ý nghĩa hơn là đổi mới thiết bị, công nghệ nhằm tăng năng suất lao động.

Trên thực tế, nhiều cơ sở sản xuất công nghiệp ở Việt Nam vẫn chưa thấy được tầm quan trọng của việc quy hoạch mặt bằng nhà xưởng, bố trí máy móc thiết bị phù hợp, rút ngắn thời gian vận chuyển nguyên liệu từ kho vào dây chuyền sản xuất…

sẽ giúp tăng hiệu suất làm việc của công nhân như thế nào. Ở trường hợp của Toyota Bến Thành, vốn đầu tư cho việc mua sắm trang thiết bị mới chỉ khoảng 10.000 đô la Mỹ, còn lại mọi thứ đều tương tự như các trung tâm bảo trì xe hơi khác.

Kết quả mang lại không chỉ là sự hài lòng của khách hàng mà còn là lợi ích kinh tế: Toyota Bến Thành đã tăng số lượng xe được bảo trì từ sáu lên 16 chiếc/ngày.

 Đầu năm nay, một doanh nghiệp trong ngành dệt may cũng đã áp dụng Lean khá thành công.

Người đại diện doanh nghiệp cho biết, áp dụng Lean thời gian đầu đã gặp phải không ít những nghi ngờ về hiệu quả thiết thực của chương trình, vì nó tác động trực tiếp vào quan điểm quản trị và cách thức điều hành hoạt động của công ty.

Giới quản lý cấp cao tại doanh nghiệp này phản đối việc áp dụng Lean vì nó phủ nhận công lao đóng góp của họ.

Theo một chuyên gia tư vấn về Lean, đây là tình trạng chung mà phần đông các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam gặp phải vì một số người được xem là “trụ cột” phải đối mặt với những thay đổi có thể tác động đến vị trí và tầm ảnh hưởng của họ tại doanh nghiệp.

Trong trường hợp doanh nghiệp dệt may trên, chủ doanh nghiệp một mặt đã phải hết sức mềm mỏng thuyết phục những người chống đối, mặt khác phải tin vào việc ứng dụng Lean.

Sau khi đã “đả thông tư tưởng” trong ban giám đốc, người chủ doanh nghiệp này lại phải đối mặt với một khó khăn khác: nhân lực quản lý chuyên biệt.

Chẳng hạn, trước đây mỗi một sản phẩm may mặc sẽ có một người chuyên phụ trách việc cắt vải, bây giờ áp dụng Lean chỉ còn một người phụ trách việc này cho các nhóm sản phẩm.

Đây là điều cực kỳ khó khăn vì tức thời không dễ tìm, hay đào tạo, một người có kỹ năng “chuyên sâu” như thế. Bên cạnh đó, Lean yêu cầu chỉ sản xuất vừa đủ, hạn chế hàng tồn kho.

Nhưng điều này lại làm lộ ra nhiều tổn thất tiềm ẩn và tăng áp lực cho nhà quản lý như máy hư không sửa kịp, công nhân bệnh đột xuất… dẫn đến không làm kịp đơn hàng. Tuy nhiên, khi vượt qua được những khó khăn trên thì Lean thực sự phát huy tác dụng. 

Kinh nghiệm đầu tiên ở doanh nghiệp trên là thực hiện chuyền mẫu, tức bố trí công nhân ngồi đúng sơ đồ máy theo luồng di chuyển hợp lý của sản phẩm.

Trước đây, mỗi công nhân tự chọn cho mình một chỗ ngồi tùy thích, dẫn đến gián đoạn chuyền sản xuất vì có khi hai công đoạn liền nhau nhưng hai máy lại đặt cách xa nhau. Bài học kế tiếp là cách trả lương.

Lâu nay doanh nghiệp trả lương căn cứ theo số lượng, mà không căn cứ vào độ khó của việc tạo ra sản phẩm ở từng công đoạn nên luôn có sự cách biệt lớn về thu nhập trong cùng một chuyền sản xuất.

Nay lương được trả theo sản lượng của cả một chuyền sản xuất, nên thu nhập của người lao động được tính toán hợp lý hơn. Người có tay nghề cao hay thâm niên thì doanh nghiệp cho nhân thêm hệ số để giữ chân, đồng thời khuyến khích họ giúp đỡ những người yếu nghề hơn trong chuyền sản xuất của mình.

Những kết quả tiếp theo khi doanh nghiệp này áp dụng Lean bao gồm giảm thời gian thực hiện đơn hàng từ 30 ngày xuống còn 15 ngày; giải quyết được tắc nghẽn trong dây chuyền sản xuất (vì bây giờ người giỏi nghề sẽ hỗ trợ người yếu, người làm công đoạn đơn giản sẽ được phân thêm việc cho bằng với thời gian người làm công đoạn phức tạp).

Quan trọng hơn hết là giờ đây ở doanh nghiệp, tính đoàn kết của các bộ phận tăng lên, từ đó chuyền sản xuất hoạt động liên tục, công việc giữa các thành viên được cân bằng và thời gian hư hỏng máy móc cũng được rút ngắn lại.

 Nguồn: Văn Hóa – TB Kinh tế Sài gòn

Lean Six Sigma là gì? | Khóa học Lean Six Sigma | Blog kiến thức

Lean – Giải pháp hàng đầu Việt Nam

Lean tại CiCC là giải pháp thực chiến với 20 năm kinh nghiệm. Lean giúp doanh nghiệp giảm lãng phí 30-50%, tăng năng suất 20-40%. Đội ngũ Master Black Belt Lean triển khai DMAIC PDCA bài bản.

Tại sao chọn Lean tại CiCC?

Lean CiCC chuẩn IATF 16949, ASQ, PEARSON. Lean tại VinFast, Thaco, Honda, Toyota, Samsung, Intel đạt ROI 500%. Lean giúp giảm lỗi từ 3.2% xuống 0.4%, tăng OEE 65→88%.

Tại sao Lean quan trọng với doanh nghiệp Việt Nam?

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, Lean trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng suất, giảm lãng phí và cải tiến chất lượng liên tục. Theo thống kê từ CiCC, các doanh nghiệp áp dụng Lean hiệu quả đã giảm được 30-50% lãng phí và tăng năng suất 20-40% chỉ trong 6-12 tháng đầu tiên triển khai.

Với hơn 20 năm kinh nghiệm tư vấn và đào tạo, CiCC đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp từ vừa và nhỏ đến các tập đoàn lớn như Vinamilk, Viettel, FPT, TH True Milk trong việc triển khai Lean thành công. Phương pháp tiếp cận của CiCC không chỉ là lý thuyết mà còn tập trung vào thực hành dự án thực tế, giúp học viên áp dụng ngay vào công việc.

Lợi ích thực tế khi triển khai Lean

• Giảm chi phí vận hành: Nhận diện và loại bỏ lãng phí trong quy trình sản xuất, giúp tiết kiệm 15-30% chi phí nhân công và nguyên vật liệu
• Nâng cao chất lượng sản phẩm: Kiểm soát chất lượng chủ động, giảm tỷ lệ lỗi và hàng返 công xuống dưới 1%
• Tăng sự hài lòng khách hàng: Cải thiện thời gian giao hàng, đáp ứng đúng cam kết và xây dựng thương hiệu uy tín
• Phát triển đội ngũ: Xây dựng văn hóa cải tiến liên tục, đào tạo nhân sự có kỹ năng giải quyết vấn đề bài bản

Lộ trình triển khai Lean hiệu quả

Để triển khai Lean thành công, doanh nghiệp cần tuân thủ lộ trình bài bản gồm 5 bước:

1. Đánh giá hiện trạng (As-Is): Phân tích quy trình hiện tại, xác định điểm nghẽn và lãng phí chính
2. Xây dựng mục tiêu (To-Be): Thiết lập mục tiêu đo lường được, phù hợp với chiến lược doanh nghiệp
3. Đào tạo đội ngũ: Đào tạo nhân sự cốt lõi nắm vững công cụ và phương pháp Lean
4. Triển khai thí điểm: Áp dụng trên quy mô nhỏ, đo lường kết quả và điều chỉnh
5. Nhân rộng và duy trì: Mở rộng ra toàn bộ tổ chức, xây dựng hệ thống duy trì bền vững

Chương trình Lean tại CiCC

Chương trình đào tạo Lean của CiCC được thiết kế đặc biệt cho doanh nghiệp Việt Nam, kết hợp giữa lý thuyết quốc tế và thực hành địa phương. Học viên sẽ được:

• Thực hành trên dự án thật tại doanh nghiệp mình
• Được mentor bởi các Chuyên gia Black Belt/Master Black Belt với 20+ năm kinh nghiệm
• Nhận chứng chỉ quốc tế được công nhận toàn cầu
• Hỗ trợ tư vấn triển khai sau khóa học trong 6 tháng

Câu hỏi thường gặp về Lean

Lean phù hợp với loại doanh nghiệp nào?

Lean áp dụng được cho mọi loại hình doanh nghiệp từ sản xuất đến dịch vụ, từ vừa và nhỏ đến tập đoàn lớn. Tại Việt Nam, Lean đã được triển khai thành công trong các ngành thực phẩm, dược phẩm, ô tô, điện tử, ngân hàng, viễn thông.

Thời gian đào tạo Lean là bao lâu?

Tùy vào cấp độ và mục tiêu, chương trình Lean tại CiCC kéo dài từ 2-10 ngày. Với mục tiêu áp dụng thực tế, CiCC khuyến nghị chương trình nâng cao 5-10 ngày để đảm bảo học viên nắm vững công cụ và có thể triển khai độc lập.

Bắt đầu hành trình Lean ngay hôm nay

Đừng để doanh nghiệp mình tụt hậu. Liên hệ ngay với CiCC để được tư vấn chương trình Lean phù hợp nhất với nhu cầu và ngân sách của doanh nghiệp bạn.

📞 Hotline: 098 905 1920 | 📧 Email: info@cicc.com.vn

🌐 Website: cicc.com.vn/khoa-hoc | lean.vn